QUAN HỌ BẮC NINH – LỜI CA TÌNH QUÊ
QUAN HỌ BẮC NINH – LỜI CA TÌNH QUÊ
Bắc Ninh – mảnh đất Kinh Bắc ngàn năm văn hiến, nơi mà mỗi con đường, mỗi dòng sông đều thấm đẫm hồn quê dịu dàng, sâu lắng. Giữa những làng quê yên bình, lời ca quan họ vang lên như một dòng suối ngọt ngào tưới mát tâm hồn bao thế hệ. Quan họ Bắc Ninh không chỉ là một loại hình dân ca, mà còn là linh hồn của vùng đất này, là sợi dây kết nối những trái tim yêu quê hương, yêu cuộc sống.
Mỗi khi tiết trời vào xuân, hội làng tưng bừng mở hội, đâu đó trên những con thuyền trôi lững lờ bên dòng sông Cầu hay trong những mái đình rêu phong cổ kính, từng câu quan họ lại cất lên, làm say lòng bao du khách. "Người ơi người ở đừng về" – câu hát như níu kéo, như chất chứa bao tình cảm thiết tha, mộc mạc mà chân thành của người con gái Kinh Bắc gửi đến người thương. Lời ca không đơn thuần là giai điệu, mà còn là những tâm tư, nỗi niềm, là hơi thở cuộc sống của những người con Bắc Ninh.
Làn điệu quan họ mang một nét đẹp độc đáo với cách hát đối đáp duyên dáng, tình tứ. Các liền anh, liền chị khi cất giọng thường hát chậm rãi, ngân nga, thả từng câu chữ như lời tâm tình, thủ thỉ. Quan họ có hàng trăm bài hát với những làn điệu phong phú như "La rằng", "Tình tang", "Giã bạn", mỗi bài mang một sắc thái riêng nhưng đều thể hiện sự tinh tế trong cách hát. Đặc biệt, quan họ không có nhạc đệm, mà chỉ dựa vào giọng hát mượt mà, vang, rền của người thể hiện, tạo nên sức hút đặc trưng của thể loại âm nhạc này.
Quan họ không chỉ là âm nhạc, mà còn là một nét văn hóa mang đậm bản sắc quê hương. Những liền anh, liền chị trong tà áo tứ thân, chiếc khăn mỏ quạ duyên dáng, e ấp bên những làn điệu ngọt ngào, tạo nên một bức tranh quê bình dị mà nên thơ. Tiếng hát ấy không chỉ vang lên trong những ngày hội xuân mà còn đi cùng năm tháng, trở thành niềm tự hào của bao thế hệ người dân Bắc Ninh.
Dẫu thời gian có trôi qua, dẫu cuộc sống có đổi thay, thì quan họ Bắc Ninh vẫn mãi là hồn cốt của quê hương, là biểu tượng của tình người đằm thắm, thủy chung. Ai đã từng một lần lắng nghe những câu hát quan họ, chắc hẳn sẽ mãi chẳng quên được cái tình quê mộc mạc, chân thành ấy – một thứ tình cảm đặc biệt mà chỉ có vùng đất Kinh Bắc mới mang lại.
Ngồi tựa mạn thuyền
Còn duyên
Người ở đừng về
Gửi thư sang bên ấy
Nhớ bạn sang sông
Tương phùng tương ngộ
Se chỉ luồn kim
Qua cầu gió bay
Mời trầu
Làng quan họ quê tôi (sáng tác Nguyễn Trọng Tạo)
Gửi về quan họ (sáng tác Nguyễn Tiến)
Em là cô gái Bắc Ninh (sáng tác Thuận Yến)
Chiều xuân quan họ (sáng tác Đức Miêng)
Những bài hát này không chỉ thể hiện nét đẹp văn hóa vùng Kinh Bắc mà còn được biểu diễn trong các lễ hội, giao lưu văn hóa trong và ngoài nước.